مقاله
تشخیص تیرآهن اصل از دستدوم و تقلبی
یک انباردار تیرآهن، بدون اینکه بداند، از یک واسطه چند شاخه تیرآهن سایز ۱۶ میخرد که قیمتش کمی پایینتر از بازار بود. دو هفته بعد، مشتریای که همان شاخهها را برای اسکلت یک سوله خریده بود، زنگ میزند: روی بعضی شاخهها جای سوراخهای پرشده و رد رنگ کهنه زیر رنگ تازه دیده میشود. این دقیقاً همان چیزی است که تیرآهن را از میلگرد متفاوت میکند: بیشترین ریسک تقلب در تیرآهن، تیغه کردن قطر نیست، بازگرداندن تیرآهن دستدوم به بازار بهعنوان جنس نو است.
چرا تیرآهن دستدوم یک بازار واقعی دارد
وقتی یک سازه یا سوله تخریب میشود، تیرآهنهای آن معمولاً سالم باقی میمانند و قابل استفاده مجدداند. این خودش مشکلی نیست؛ مشکل از جایی شروع میشود که این تیرآهنها بدون اطلاع خریدار، بهعنوان محصول نو فروخته شوند. چون تیرآهن کالای گرانقیمتی است، حتی چند شاخه دستدوم فروختهشده به قیمت نو، سود قابلتوجهی برای فروشندهٔ ناصادق دارد.
رولمارک تیرآهن؛ شبیه میلگرد نیست
روی تیرآهن هم مثل میلگرد یک علامت اختصاری کارخانه حک میشود، اما نظام این علامتها متفاوت است. برای مثال، محصول ذوبآهن اصفهان کد ESCO دارد. نکتهٔ مهم این است که تیرآهن دستدوم اغلب یا این علامت را ندارد (چون از یک بخش برشخورده یا فرسوده تهیه شده) یا علامتش عمداً تراشیده و محو شده تا اصالتش قابل ردیابی نباشد. غیبت کامل علامت روی یک تیرآهن که ادعا میشود نو است، بهتنهایی کافی است تا سوال بپرسید.
| نشانه | تیرآهن نو و اصل | تیرآهن دستدوم یا مشکوک |
|---|---|---|
| سطح بال و جان | صاف، یکنواخت، بدون کوبیدگی | لکههای رنگشده، کوبیدگی، جای برش یا جوش قدیمی |
| علامت روی بدنه | کد کارخانه و مشخصات کاملاً خوانا | علامت محو، تراشیدهشده یا اصلاً وجود ندارد |
| رنگ و پوشش | یکدست، تازه | چند لایه رنگ روی هم، یا رنگ تازه روی زنگ قدیمی |
| سوراخ یا جای پیچ | معمولاً بدون سوراخ اضافه | سوراخهای اضافه از نصب قبلی، پر شده یا نشده |
چند نشانهٔ عملی دیگر
- جای پیچ یا سوراخ اضافه که با نصب سازهای جدید هیچ ربطی ندارد.
- لبهٔ بالها که بهجای گوشهٔ تیز کارخانهای، کمی گرد یا ساییدهشده است.
- بوی رنگ تازه روی سطحی که زیرش رد زنگزدگی قدیمی دیده میشود.
چرا فقط چک وزن کافی نیست
برخلاف میلگرد که تقلب رایجتر کمکردن قطر است، تیرآهن دستدوم میتواند وزن تقریباً درستی هم داشته باشد، چون خودِ فولاد واقعی و همان سایز است؛ فقط عمرش را کرده. یعنی فقط وزنکشی این نوع مشکل را نشان نمیدهد. بازرسی چشمی سطح، لبهها و علامت کارخانه، همراه با وزنکشی، تصویر کاملتری میدهد.
برای معاملات حجیم، این را از فروشنده بخواهید
اگر بار از یک فروشندهٔ ناشناس یا واسطه میخرید، گواهی مبدا یا فاکتور خرید کارخانهای را بخواهید. فروشندهٔ معتبر معمولاً مشکلی با ارائهٔ این سند ندارد؛ تعلل یا بهانهآوری در این مورد، خودش یک نشانهٔ هشدار است، دقیقاً مثل وقتی که یک فروشنده از دادن گواهی آزمایش کشش طفره میرود.
تیرآهن دستدوم همیشه هم بد نیست؛ گاهی مشتری خودش دنبال گزینهٔ ارزانتر برای کاربرد غیرسازهای است و آگاهانه آن را میخرد. مسئله وقتی شروع میشود که این انتخاب بدون اطلاع او گرفته شود.
سوالات متداول
چطور تیرآهن دستدوم را از نو تشخیص دهیم؟
سطح بال و جان تیرآهن نو صاف و بدون کوبیدگی است. تیرآهن دستدوم معمولاً لکههای رنگ روی رنگ قدیمی، سوراخهای اضافه از نصب قبلی و علامت کارخانهٔ محو یا تراشیدهشده دارد.
کد ESCO روی تیرآهن به چه معناست؟
ESCO علامت اختصاری محصولات ذوبآهن اصفهان است.
آیا وزنکشی بهتنهایی برای تشخیص تیرآهن دستدوم کافی است؟
نه. تیرآهن دستدوم اغلب همان سایز و وزن تقریبی محصول نو را دارد، چون از فولاد واقعی همان سایز ساخته شده، فقط استفادهشده است. بازرسی چشمی سطح، لبهها و علامت کارخانه در کنار وزنکشی لازم است.
برای خرید حجیم تیرآهن از فروشندهٔ ناشناس چه سندی بخواهیم؟
گواهی مبدا یا فاکتور خرید کارخانهای. فروشندهٔ معتبر معمولاً در ارائهٔ این سند تعلل نمیکند؛ طفرهرفتن از آن خودش یک نشانهٔ هشدار است.
۰ نظر
هنوز نظری ثبت نشده است؛ اولین نفری باشید که نظر میدهد.