در فلزات رنگی، چگالی فقط یک عدد فیزیکی نیست؛ ابزار کاری شماست. با همین یک عدد، هم میتوانید وزن یک قطعه را قبل از باسکول تخمین بزنید و هم بدون هیچ آزمایشگاهی، حدس بزنید فلزی که جلویتان است واقعاً همان چیزی است که ادعا میشود یا نه.
جدول چگالی فلزات رنگی
هر فلز چگالی مخصوص خودش را دارد و همین تفاوت، کلید کار است. جدول زیر چگالی فلزات رنگی رایج بازار را نشان میدهد؛ این اعداد را حفظ کنید، چون بارها به کارتان میآیند.
| فلز | چگالی (گرم بر سانتیمتر مکعب) | نکته |
|---|
| مس | ۸.۹۶ | سنگین و گران؛ پایهٔ سیم و لوله و بوسبار |
| برنج | ۸.۴ تا ۸.۷ | آلیاژ مس و روی؛ چگالی بین این دو |
| روی | ۷.۱۴ | سبکتر از مس؛ در گالوانیزه و آلیاژ |
| آلومینیوم | ۲.۷ | بسیار سبک؛ حدود یکسوم مس |
| سرب | ۱۱.۳۴ | سنگینترین فلز رایج بازار |

آلومینیوم با چگالی ۲.۷، حدود یکسوم مس وزن دارد؛ همین سبکی، هم مزیت و هم نشانهٔ تشخیص آن است.
چطور خلوص را بدون آزمایشگاه حدس بزنیم
روش ساده این است: یک قطعه با حجم قابلاندازهگیری بردارید، وزنش کنید و وزن را بر حجم تقسیم کنید تا چگالی واقعی بهدست بیاید. اگر عدد نزدیک چگالی مرجع آن فلز بود، خلوص قابلقبول است؛ اگر محسوس کمتر یا بیشتر بود، احتمال ناخالصی، آلیاژ نامرغوب یا فلز متفاوت وجود دارد. این روش جای تحلیل دقیق آزمایشگاهی را نمیگیرد، اما برای یک بازاری در محل معامله، سریعترین سنجش ممکن است.
همین رابطهٔ ساده بین وزن و حجم، تفاوت بین کسی است که چشمبسته خرید میکند و کسی که میداند دقیقاً چه چیزی میخرد.
یک نکتهٔ کاربردی برای آلیاژها
آلیاژهایی مثل برنج، چون ترکیب دقیقشان متغیر است، بازهٔ چگالی دارند نه یک عدد ثابت. اگر عدد بهدستآمده در این بازه بود، نگران نباشید؛ ولی اگر کاملاً بیرون از بازهٔ اعلامشده بود، احتمال دارد ترکیب آلیاژ با آنچه ادعا شده فرق داشته باشد یا فلز دیگری با آن مخلوط شده باشد. برای معاملات بزرگ آلیاژی، بهتر است این تخمین را با یک آزمایش تکمیلی همراه کنید.
نظرات کاربران
۰ نظر
هنوز نظری ثبت نشده
اولین نفری باشید که تجربهتان را دربارهٔ این مطلب مینویسید.